Lekcja fińska nr 3 Jak załatwia się najważniejsze sprawy polityczne i trudne negocjacje w Finlandii? Oczywiście, że nago! Książka „Jak nie dać się wojnie i innym kryzysom. Lekcja z Finlandii” uchyla rąbka tajemnicy słynnej fińskiej „dyplomacji sauny”: „Kiedy w 1990 roku Elisabeth Rehn zostawała ministrą obrony, pierwsze pytanie, jakie usłyszała od prasy, brzmiało: - Jak będzie pani współpracowała z generałami, skoro nie może pani pójść z nimi do sauny? – Zasadniczo pogawędki są dla nas okropne. – Jarno Hietalahti, filozof humoru, się uśmiecha. – Czujemy niepokój, gdy ktoś stoi bliżej niż na odległość pół metra, a jednocześnie bardzo chętnie zrzucamy ubrania, polewamy gorące kamienie wodą i rozpływamy się w wodnej parze. W bazie wojskowej, którą zwiedzam ze starszym sierżantem Tyrmim, są trzy sauny, w tym jedna na kilkudziesięciu żołnierzy. – Szeregowy siada koło generała, obaj nagusieńcy, i gadają o wszystkim bez stopni wojskowych – zapewnia Tyrmi. – Sauna umożliwia szczerą komunikację, zaciera różnice w randze i przynależności politycznej. Inna sprawa, że nasza podstawowa zasada w armii brzmi: „Politykę zostawiamy za drzwiami koszar”. Sierżant opowiada, że kiedy fińskie wojska zostały przydzielone do sił pokojowych ONZ, zbudowały na pustyni Synaj trzydzieści pięć chat na sauny. – Na zewnątrz termometr pokazywał ponad pięćdziesiąt stopni Celsjusza, a w saunie było dziewięćdziesiąt stopni. Po wyjściu mówiłeś: „O, całkiem chłodno!” – wspomina Jukka-Pekka Schroderus, który służył jako zawodowy żołnierz na misji pokojowej NATO w Afganistanie. – Pewnego razu talibowie ostrzelali naszą bazę moździerzami. Część żołnierzy była w saunie. Pierwsza wiadomość w radiu? „Cholerni dranie zaatakowali naszą saunę, mamy kilku rannych”. Zwróć uwagę na kolejność. dyplomacji?”. Książka Szymona Opryszka „Jak nie dać się wojnie innym kryzysom. Lekcja z Finlandii” udowadnia, że bezpieczeństwo państwa można budować na wiele nieschematycznych sposobów. Książka w promocji -35% na dowody.com i we @wrzenie_swia

Dorota Borodaj – „Szkodniki. O ludziach, drzewach i maszynach w Puszczy Białowieskiej”. - 35% teraz na dowody.com i we @wrzenie_swiata_ir2

„Osobisty przewodnik po Pradze” i wszystkie książki Dowodów wakacyjnie za-35%. Na dowody.com i wrzenie.pl

Lekcja fińska nr. 2 Słyszeliście kiedyś słowo „Sisu”? To prawdziwa supermoc Finów, a zarazem stan umysłu. Korzenie sisu sięgają pięciu wieków wstecz, ale karierę słowo zrobiło, gdy Finowie heroicznie odpierali ataki Rosjan w trakcie wojny zimowej. W 1940 roku „New York Times” określił sisu mianem „słowa, które wyjaśnia Finlandię”. „Każdy kojarzy sisu inaczej, dlatego w Finlandii jest pięć i pół miliona definicji sisu” - pisze Szymon Opryszek @szymonopryszek Reporter prosił rozmówców o wyjaśnienie i zapisywał w notatniku kolejne skojarzenia. Dowiadujemy się, że sisu to nie tylko spokój Mamy Muminka, ale między innymi: Siła płynąca z brzucha: to wytrzymałość i hart ducha w obliczu skrajnych przeciwności; energia, która pochodzi z brzucha - etymologicznie wywodzi się od słowa »jelita«”. Przedmioty codziennego użytku i popkultura: sisu to „popkulturowy stereotyp na temat Finów”, ale też „auta terenowe wykorzystywane przez armię” czy nawet z pozoru błahe „pastylki z lukrecji ze stacji benzynowej”. Zapasowa energia do działania: to „spoiwo społeczne”, „zapasowy bak paliwa”, „antidotum na niepokoje”, a także siła, „którą ojciec współczesnej psychologii William James określał jako »drugi oddech«”. Konkretni ludzie: pojęcie to bywa uosabiane przez konkretne jednostki przekraczające granice. Z książki dowiadujemy się, że uosobieniem sisu był m.in. Veikka Gustafsson, który jako pierwszy Fin zdobył Mount Everest, ale też pierwsza kobieta-minister obrony Finlandii, Elisabeth Rehn, ponieważ przetrwała w męskim świecie polityki i armii. Ponadto Sisu to po prostu popularne imię męskie, które „w 2023 roku nosiło tysiąc dziewięciuset osiemnastu chłopców”. Badaczka tego zjawiska - „sisulożka” dr Elisabet Lahti, założycielka laboratorium sisu, wyróżnia najwyższy stan tego zjawiska, tak zwane „ciepłe sisu”. Chcesz obudzić w sobie własne wewnętrzne sisu i przestać martwić się niepewną przyszłością? Książka Szymona Opryszka „Jak nie dać się wojnie i innym kryzysom. Lekcja z Finlandii” pokaże, jak to zrobić. Fot. Shutterstock

Dziś w całej Polsce słyszeliśmy próby alarmów. Ale czy ktoś wie, co mamy robić, gdy naprawdę usłyszymy taki alarm? Kto z ręką na sercu przeczytał broszurę, której rząd wydrukował ponoć dziesięć milionów, a z której możemy się dowiedzieć, jak próbować przeżyć w niespodziewanej krytycznej sytuacji? Powinniśmy uczyć się od Finów. To naród najbardziej przygotowany na wojnę. Dlatego bardzo polecamy książkę Szymona Opryszka @szymonopryszek „Jak nie dać się wojnie i innym kryzysom. Lekcja z Finlandii” (do kupienia na przykład na dowody.com). Autor przedstawia koncepcję, w której odporność państwa zaczyna się od pojedynczego obywatela. Czego na przykład uczą się fińskie pierwszaki? Bajki o lisie i… walki z rosyjskimi trollami! Finowie to naród najbardziej odporny na zjawisko postprawdy w całej Unii Europejskiej. Szymon Opryszek zagląda do fińskich szkół i odkrywa ich tajną broń. Uczniowie od najmłodszych lat stają się tam „cyfrowymi detektywami”. Pierwszaki na podstawie bajek uczą się mechanizmów manipulacji. A kto w Finlandii stoi na pierwszej linii frontu walki z rosyjską dezinformacją? Bibliotekarki! Kiedy myślimy o przygotowaniach na kryzys, rzadko wyobrażamy sobie spokojną bibliotekę. Tymczasem w tym świetnym reportażu Szymon Opryszek opisuje, jak fiński rząd szkoli bibliotekarzy, by uodparniali społeczeństwo na propagandę. Dlaczego właśnie ich? Okazuje się, że to wcale nie młodzież ze smartfonami, ale starsze pokolenia są dzisiaj najbardziej narażone na fake newsy w internecie. Finowie walczą z kłamstwami poprzez sivistys – dążenie do nieustannego rozwoju i edukację przez całe życie. Biblioteki pełnią tam funkcję centrów bezpieczeństwa cyfrowego. A teraz szok: 70% społeczeństwa w Finlandii uczęszcza na różne kursy doskonalenia. Szymon opowiadał, że prawie z nikim nie mógł się umówić na rozmowę w weekend, bo wciąż słyszał: „Jestem na szkoleniu”. Książka Opryszka udowadnia, że bezpieczeństwo narodowe zaczyna się w naszych głowach, a najlepszą bronią jest wiedza. Polecamy! Fot. Shutterstock

Jonáš Zbořil @jonaszboril stworzył kunsztowne dziełko o miłości. Pokazuje, że kiedy człowiek naprawdę chce kochać, znajdzie w sobie miejsce na wszystko – nawet na istotę, która nie przypomina ani człowieka, ani zwierzęcia, ani rośliny, lecz jest po trochu każdym z nich. Ten literacki pomysł okazuje się zaskakująco wiarygodny, bo mówi nie o niezwykłym stworzeniu, ale o niezwykłej pojemności ludzkiego serca. Zbořil pisze cicho, bez emocjonalnego szantażu, a jednak trafia w miejsca, do których głośna literatura rzadko dociera. „Flora” przypomina, że miłość nie pyta o definicje ani o podobieństwo – wystarczy jej obecność i gotowość, by zostać przy kimś. To jedna z tych niewielkich książek, które po zamknięciu wydają się większe, niż były podczas lektury. Jonáš Zbořil był wczoraj gościem @festiwal.goryliteratury Po lekturze „Flory” jego obecność na tym festiwalu wydaje się czymś zupełnie naturalnym. 🔸 Książkę kupicie z 35% rabatem w naszej księgarni dowody.com i we @wrzenie_swiata_ir2

Dziś Klára Vlasaková @klaravlasak autorka wydanej przez nas powieści „Wyrwy” wypełniła o 11.00 przed południem dnia powszedniego w Dzierżoniowie całą salę dawnej synagogi! Taka frekwencja tylko na @festiwal.goryliteratury ! Polecamy Wam „Wyrwy”, tłumaczone przez Annę Radwan-Żbikowską, bo - jak piszą w recenzjach - to hipnotyzująca opowieść o pęknięciach, które przebiegają nie tylko przez ziemię, ale przede wszystkim przez ludzi, ich relacje i współczesny świat. To powieść niepokojąca, inteligentna i boleśnie aktualna, a po lekturze długo jeszcze patrzy się na rzeczywistość z lekkim drżeniem. W naszej internetowej księgarni na dowody.com z 35% wakacyjnym rabatem.

„Autorka przyszła do swoich bohaterek po zdjęcie, a wyszła z opowieścią. I tak jak niemal każde spotkanie zaczyna się od niepewnych spojrzeń, banalnych zdań, rytualnych gestów, tak nie wszystkie prowadzą do wymiany energii i wrażliwości. Wdowicz-Wierzbowskiej to się jednak udało - pisze piorem Agnieszki Warnke najważniejszy portal o polskiej kulturze culture.pl o „Reporterkach” Magdaleny Wdowicz-Wierzbowskiej. „W Reporterkach właściwie nie ma narratorki, znika ona za słowami bohaterek jak za obiektywem aparatu. Te zaś, które na co dzień słuchają, teraz mówią: o swojej pracy, o bliskich, o sobie. I nie wiadomo, czy więcej dowiadujemy się o nich, wczytując się w ich historie, czy wpatrując w fotograficzne portrety. Pozowane, ale niepozbawione kontekstu miejsca, przez co bardziej naturalne. Autorka widzi w reporterkach ich siłę, wrażliwość, ciekawość świata, otwartość na drugiego człowieka. Z tym samym przychodzi też do nich. O ile w opowieściach to one są stroną dominującą, o tyle w fotografii to Wdowicz-Wierzbowska jest władczynią światła, perspektywy, mimiki. W kadrach nie wyczuwa się tremy, a przecież autorka próbuje ująć osobowość gwiazd kobiecego reportażu: od Barbary Seidler i Barbary Pietkiewicz, po Magdalenę Grzebałkowską i Małgorzatę Rejmer. Wśród nich są również Krall i Szejnert – obie skromne, obie wielkie”. 👌🏼Książka - jak wszystkie książki Dowodów - do kupienia teraz o 35% taniej na dowody.com i we @wrzenie_swiata_ir2 Fot. @weronika.wawrzkowicz w @radio_nowyswiat

Co to jest miłość? Jest uczuciem, relacją i działaniem jednocześnie. To stan, w którym dobro drugiego człowieka, ale także zwierzęcia staje się dla nas ważne samo w sobie. Nie dlatego, że coś z tego mamy, ale dlatego, że nam zależy. Dlaczego tak lubimy słuchać piosenek o miłości, oglądać o niej filmy i czytać książki? Wakacyjna zniżka 35% nie tylko na te książki Dowodów o miłości: 1. Jonáš Zbořil, „Flora” 2. Elisabeth Badinter, „Historia miłości macierzyńskiej” 3. Markéta Baňková, „Drobiazg” 4. Daria Grzesiek, „To był tylko pies” 5. Paula Szewczyk, „Jak wspierać transpłciowe dziecko” I wreszcie książka o antymiłości: Monika Redzisz, „Jak żyć z toksyczną matką”… Wszystkie na dowody.com i wrzenie.pl